స్కూల్ పరీక్షల నుంచి పోటీ పరీక్షల వరకు, ప్రయాణ ప్రణాళికల నుంచి వార్తలు చదివేటప్పుడు వచ్చే సందేహాల వరకు – "ఇండియాలో మొత్తం ఎన్ని రాష్ట్రాలు? ఏ రాష్ట్ర రాజధాని ఏది?" అనే ప్రశ్న మనందరికీ ఎప్పుడో ఒకసారి ఎదురవుతుంది. ఈ వ్యాసంలో అన్ని రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు, వాటి రాజధానులు, ప్రధాన భాషలను ఒకే చోట సులభంగా ఇచ్చాం. మొదలుపెడదాం.
భారతదేశంలో ఎన్ని రాష్ట్రాలు ఉన్నాయి?
మన దేశంలో పరిపాలన కోసం రెండు రకాల విభాగాలు ఉన్నాయి: రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు. రాష్ట్రాలకు సొంతంగా ఎన్నికైన ప్రభుత్వం, ముఖ్యమంత్రి ఉంటారు. కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలను ప్రధానంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమించే లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ లేదా అడ్మినిస్ట్రేటర్ పర్యవేక్షిస్తారు. ఢిల్లీ, పుదుచ్చేరి, జమ్మూ కశ్మీర్‌లకు మాత్రం శాసనసభలు ఉన్నాయి.
కీలక గణాంకాలు ఒక్క చూపులో
| అంశం | వివరం |
|---|---|
| మొత్తం రాష్ట్రాలు | 28 |
| కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు | 8 |
| విస్తీర్ణంలో అతిపెద్ద రాష్ట్రం | రాజస్థాన్ |
| విస్తీర్ణంలో అతి చిన్న రాష్ట్రం | గోవా |
| జనాభాలో అతిపెద్ద రాష్ట్రం | ఉత్తరప్రదేశ్ |
| అతి కొత్త రాష్ట్రం | తెలంగాణ (2014) |
| దేశ రాజధాని | న్యూఢిల్లీ |
భారతదేశంలోని 28 రాష్ట్రాల పూర్తి జాబితా
కింది పట్టికలో ప్రతి రాష్ట్రం పేరు, రాజధాని, ప్రధాన అధికార భాషలు ఇచ్చాం.
| క్ర.సం. | రాష్ట్రం | రాజధాని | ప్రధాన భాష(లు) |
|---|---|---|---|
| 1 | ఆంధ్రప్రదేశ్ (Andhra Pradesh) | అమరావతి | తెలుగు |
| 2 | అరుణాచల్ ప్రదేశ్ (Arunachal Pradesh) | ఇటానగర్ | ఇంగ్లీష్ |
| 3 | అస్సాం (Assam) | దిస్పూర్ | అస్సామీ |
| 4 | బీహార్ (Bihar) | పాట్నా | హిందీ |
| 5 | ఛత్తీస్‌గఢ్ (Chhattisgarh) | రాయ్‌పుర్ | హిందీ |
| 6 | గోవా (Goa) | పనాజీ | కొంకణి |
| 7 | గుజరాత్ (Gujarat) | గాంధీనగర్ | గుజరాతీ |
| 8 | హరియాణా (Haryana) | చండీగఢ్ | హిందీ |
| 9 | హిమాచల్ ప్రదేశ్ (Himachal Pradesh) | సిమ్లా | హిందీ |
| 10 | జార్ఖండ్ (Jharkhand) | రాంచీ | హిందీ |
| 11 | కర్ణాటక (Karnataka) | బెంగళూరు | కన్నడ |
| 12 | కేరళ (Kerala) | తిరువనంతపురం | మలయాళం |
| 13 | మధ్యప్రదేశ్ (Madhya Pradesh) | భోపాల్ | హిందీ |
| 14 | మహారాష్ట్ర (Maharashtra) | ముంబై | మరాఠీ |
| 15 | మణిపూర్ (Manipur) | ఇంఫాల్ | మణిపురి (మెయితి) |
| 16 | మేఘాలయ (Meghalaya) | షిల్లాంగ్ | ఇంగ్లీష్ |
| 17 | మిజోరం (Mizoram) | ఐజ్వాల్ | మిజో, ఇంగ్లీష్ |
| 18 | నాగాలాండ్ (Nagaland) | కోహిమా | ఇంగ్లీష్ |
| 19 | ఒడిశా (Odisha) | భువనేశ్వర్ | ఒడియా |
| 20 | పంజాబ్ (Punjab) | చండీగఢ్ | పంజాబీ |
| 21 | రాజస్థాన్ (Rajasthan) | జైపూర్ | హిందీ |
| 22 | సిక్కిం (Sikkim) | గ్యాంగ్‌టక్ | నేపాలీ, ఇంగ్లీష్ |
| 23 | తమిళనాడు (Tamil Nadu) | చెన్నై | తమిళం |
| 24 | తెలంగాణ (Telangana) | హైదరాబాద్ | తెలుగు |
| 25 | త్రిపుర (Tripura) | అగర్తల | బెంగాలీ, కోక్‌బొరోక్ |
| 26 | ఉత్తరప్రదేశ్ (Uttar Pradesh) | లక్నో | హిందీ |
| 27 | ఉత్తరాఖండ్ (Uttarakhand) | డెహ్రాడూన్ (తాత్కాలిక) | హిందీ |
| 28 | పశ్చిమ బెంగాల్ (West Bengal) | కోల్‌కతా | బెంగాలీ |
8 కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు
| క్ర.సం. | కేంద్రపాలిత ప్రాంతం | రాజధాని |
|---|---|---|
| 1 | అండమాన్ నికోబార్ దీవులు | శ్రీ విజయపురం |
| 2 | చండీగఢ్ | చండీగఢ్ |
| 3 | దాద్రా నగర్ హవేలీ & డామన్ డయ్యూ | డామన్ |
| 4 | ఢిల్లీ (NCT) | న్యూఢిల్లీ |
| 5 | జమ్మూ & కశ్మీర్ | శ్రీనగర్ (వేసవి), జమ్మూ (శీతాకాలం) |
| 6 | లద్దాఖ్ | లేహ్ |
| 7 | లక్షద్వీప్ | కవరత్తి |
| 8 | పుదుచ్చేరి | పుదుచ్చేరి |
ప్రాంతాల వారీగా రాష్ట్రాలను గుర్తుపెట్టుకోవడం ఎలా?
దక్షిణ భారతదేశం
ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, తమిళనాడు, కర్ణాటక, కేరళ. ఈ ఐదు రాష్ట్రాలను ద్రావిడ భాషా కుటుంబ ప్రాంతంగా గుర్తుంచుకుంటే సులభం.
ఈశాన్య భారతం
అరుణాచల్ ప్రదేశ్, అస్సాం, మణిపూర్, మేఘాలయ, మిజోరం, నాగాలాండ్, త్రిపుర – వీటిని తరచుగా "సెవెన్ సిస్టర్స్" అంటారు. సిక్కింను కూడా ఈశాన్య ప్రాంతంలో భాగంగా పరిగణిస్తారు.
ఉత్తర, పశ్చిమ, మధ్య, తూర్పు భారతం
పంజాబ్, హరియాణా, హిమాచల్ ప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్, ఉత్తరప్రదేశ్, రాజస్థాన్ ఉత్తరాన; గుజరాత్, మహారాష్ట్ర, గోవా పశ్చిమాన; మధ్యప్రదేశ్, ఛత్తీస్‌గఢ్ మధ్యలో; బీహార్, జార్ఖండ్, ఒడిశా, పశ్చిమ బెంగాల్ తూర్పున ఉన్నాయి. పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమయ్యేవారు ఈ విధంగా ప్రాంతాల వారీగా చదివితే ఎక్కువ కాలం గుర్తుంటుంది.
ప్రాక్టికల్ ఉదాహరణలు
ఉదాహరణకు, హరియాణా, పంజాబ్ రెండింటికీ చండీగఢ్ ఉమ్మడి రాజధాని, కానీ చండీగఢ్ ఏ రాష్ట్రంలోనూ భాగం కాదు; అది ప్రత్యేక కేంద్రపాలిత ప్రాంతం. అలాగే ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రెండూ తెలుగు మాట్లాడే రాష్ట్రాలైనా వేర్వేరు రాజధానులు కలిగి ఉన్నాయి. ఇలాంటి చిన్న తేడాలే పరీక్షల్లో ప్రశ్నలుగా వస్తుంటాయి.
మరిన్ని BPKNEWS కథనాలు
అధికారిక సమాచారం కోసం National Portal of India (india.gov.in) చూడవచ్చు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
1. భారతదేశంలో ఎన్ని రాష్ట్రాలు ఉన్నాయి?
మొత్తం 28 రాష్ట్రాలు ఉన్నాయి.
2. భారతదేశంలో ఎన్ని కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు ఉన్నాయి?
8 కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు ఉన్నాయి.
3. అతిపెద్ద రాష్ట్రం ఏది?
విస్తీర్ణంలో రాజస్థాన్ అతిపెద్ద రాష్ట్రం.
4. అతి చిన్న రాష్ట్రం ఏది?
విస్తీర్ణంలో గోవా అతి చిన్న రాష్ట్రం.
5. జనాభాలో అతిపెద్ద రాష్ట్రం ఏది?
ఉత్తరప్రదేశ్.
6. భారతదేశంలో అతి కొత్త రాష్ట్రం ఏది?
2014లో ఏర్పడిన తెలంగాణ.
7. భారతదేశ రాజధాని ఏది?
న్యూఢిల్లీ.
8. రాష్ట్రానికి, కేంద్రపాలిత ప్రాంతానికి తేడా ఏమిటి?
రాష్ట్రానికి సొంత ఎన్నికైన ప్రభుత్వం ఉంటుంది. కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలను ప్రధానంగా కేంద్రం నియమించిన లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ లేదా అడ్మినిస్ట్రేటర్ పాలిస్తారు.
9. చండీగఢ్ ఏ రాష్ట్రానికి రాజధాని?
పంజాబ్, హరియాణా రెండింటికీ ఉమ్మడి రాజధాని. అదే సమయంలో ఇది ఒక కేంద్రపాలిత ప్రాంతం.
10. ఈశాన్య భారతంలో "సెవెన్ సిస్టర్స్" అంటే ఏవి?
అరుణాచల్ ప్రదేశ్, అస్సాం, మణిపూర్, మేఘాలయ, మిజోరం, నాగాలాండ్, త్రిపుర.
ముగింపు
రాష్ట్రాల పేర్లు, రాజధానులు కేవలం పరీక్షల కోసమే కాదు; దేశ వైవిధ్యాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికీ ఉపయోగపడతాయి. ఈ జాబితాను బుక్‌మార్క్ చేసుకోండి, స్నేహితులతో పంచుకోండి. మరిన్ని నమ్మదగిన వార్తల కోసం BPKNEWS ను అనుసరిస్తూ ఉండండి.