కార్తీక మాసం వచ్చిందంటే తెలుగు లోగిళ్లలో పండుగల సందడి మొదలవుతుంది. దీపావళి వెళ్లిన కొద్ది రోజులకే పొద్దున్నే పుట్టల దగ్గర దీపాలు, పసుపు కుంకుమలు, చలిమిడి వాసన కనిపిస్తాయి. అదే నాగుల చవితి. ఈ ఏడాది ఈ పండుగ శుక్రవారం, నవంబర్ 13, 2026న వచ్చింది.
పండుగ రోజు దగ్గర పడుతున్నప్పుడు చాలామందికి ఒకే సందేహాలు వస్తాయి. సరైన తేదీ ఏది? పూజ ఏ సమయంలో చేయాలి? ఎందుకు చేస్తాం? పుట్ట లేకపోతే ఎలా? ఈ వ్యాసంలో ఇవన్నీ సులువుగా, ఒక్కొక్కటిగా చూద్దాం.
నాగుల చవితి అంటే ఏమిటి?
నాగుల చవితి అనేది కార్తీక శుద్ధ చవితి రోజున నాగ దేవతలను పూజించే తెలుగు పండుగ. దీపావళి అమావాస్య తర్వాత వచ్చే నాలుగో తిథి (చవితి) నాడు ఈ పండుగను జరుపుతారు. ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలలో ఇది ముఖ్యంగా కుటుంబ పండుగ. పుట్టకు పాలు పోసి, దీపం వెలిగించి, నాగ దేవతకు నమస్కరించడం ఇక్కడి సంప్రదాయం.
నాగుల చవితి 2026: తేదీ, తిథి, పూజా సమయం
తేదీ విషయంలో ఈసారి గందరగోళం అవసరం లేదు. భారతదేశంలో పంచాంగ వనరులన్నీ నవంబర్ 13, శుక్రవారాన్నే చూపిస్తున్నాయి. చవితి తిథి నవంబర్ 12 సాయంత్రం మొదలై నవంబర్ 13 రాత్రి వరకు ఉంటుంది. పండుగ రోజు సూర్యోదయ సమయానికి చవితి ఉండటం వల్ల శుక్రవారమే పూజకు సరైన రోజు.
పూజ సమయం ఒక్కో పంచాంగంలో ఎందుకు మారుతుంది?
వేర్వేరు పంచాంగాల్లో పూజా ముహూర్తం కొద్దిగా తేడాగా కనిపిస్తుంది. కారణం సులువే. సూర్యోదయం, సూర్యాస్తమయం ప్రతి ఊరికీ కొన్ని నిమిషాలు మారతాయి, లెక్కించే పద్ధతులూ వేరు. అందుకే మీ ఇంటి పురోహితుడు లేదా మీ ప్రాంత పంచాంగం చెప్పిన సమయాన్ని పాటించడం మంచిది. సాధారణంగా ఉదయం నుంచి మధ్యాహ్నం లోపు పూజ పూర్తి చేసేవారే ఎక్కువ.
ముఖ్య వివరాల పట్టిక
| అంశం | వివరం |
|---|---|
| పండుగ పేరు | నాగుల చవితి |
| తేదీ, వారం | నవంబర్ 13, 2026, శుక్రవారం |
| మాసం, పక్షం | కార్తీక మాసం, శుక్ల పక్షం |
| తిథి | చవితి |
| చవితి ప్రారంభం (Drik Panchang, IST) | నవంబర్ 12, సాయంత్రం 6:09 |
| చవితి ముగింపు (Drik Panchang, IST) | నవంబర్ 13, రాత్రి 8:42 |
| పూజకు అనువైన సమయం (పంచాంగాలను బట్టి మారుతుంది) | సుమారు ఉదయం 11 నుంచి మధ్యాహ్నం 1 మధ్య |
| ఆరాధ్య దైవం | నాగ దేవతలు |
| సాధారణ నైవేద్యాలు | చలిమిడి, చిమ్మిలి, పాలు, అరటిపండ్లు |
నాగుల చవితిని ఎందుకు జరుపుకుంటారు?
ఈ పండుగ వెనుక నమ్మకాలు, పురాణ కథలు, ప్రకృతి పట్ల గౌరవం అన్నీ కలిసి ఉన్నాయి.
- నాగ దేవతల ఆరాధన: హిందూ సంప్రదాయంలో సర్పాలకు పవిత్ర స్థానం ఉంది. శివుని మెడలో వాసుకి, విష్ణువు శేషశయ్య ఇందుకు ఉదాహరణలు.
- కుటుంబ క్షేమం: పిల్లల ఆరోగ్యం, ఆయుష్షు, కుటుంబ శ్రేయస్సు కోసం ఈ పూజ చేస్తారని పెద్దలు చెబుతారు.
- సర్పదోష నివారణ: జాతకంలో సర్పదోషం ఉందని భావించేవారు ఈ రోజు ప్రత్యేకంగా పూజ చేయడం కనిపిస్తుంది. ఇది సంప్రదాయ విశ్వాసం. దీనికి శాస్త్రీయ ఆధారం లేదు.
- ప్రకృతి పట్ల కృతజ్ఞత: పొలాల్లో ఎలుకలను అదుపులో ఉంచే పాములు రైతుకు మిత్రులే. వాటికి గౌరవం ఇవ్వడం ఈ పండుగలోని మంచి సందేశం.
నాగుల చవితి పూజా విధానం: దశలవారీగా
ప్రతి కుటుంబానికి తనదైన ఆచారం ఉంటుంది. కింది విధానం సాధారణంగా అనుసరించేది. మీ ఇంటి సంప్రదాయం వేరుగా ఉంటే దానినే పాటించండి.
- తెల్లవారుజామున స్నానం: సూర్యోదయానికి ముందే లేచి తలస్నానం చేసి, శుభ్రమైన దుస్తులు ధరించండి.
- నైవేద్యం సిద్ధం చేయడం: చలిమిడి, చిమ్మిలి (నువ్వులు, బెల్లంతో చేసేది), అరటిపండ్లు సిద్ధం చేసుకోండి.
- పుట్ట లేదా నాగ ప్రతిమ దగ్గరకు వెళ్లడం: పసుపు, కుంకుమ, పూలతో అలంకరించండి.
- దీపారాధన: నువ్వుల నూనె లేదా ఆవు నేతితో దీపం వెలిగించండి.
- పాలు సమర్పణ: కొద్ది మొత్తంలో పాలు సమర్పించండి (దీని గురించి కింద మరింత వివరంగా ఉంది).
- నైవేద్యం, ప్రార్థన: నైవేద్యం పెట్టి, కుటుంబ క్షేమం కోసం ప్రార్థించండి.
- ప్రసాద వితరణ: కుటుంబ సభ్యులందరికీ, చుట్టుపక్కల వారికీ ప్రసాదం పంచండి.
ఉపవాసం తప్పనిసరా?
చాలా ఇళ్లలో రోజంతా ఉపవాసం ఉండి సాయంత్రం భోజనం చేస్తారు. కొందరు పూజ తర్వాత ఫలహారం తీసుకుంటారు. ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు, గర్భిణులు, వృద్ధులు తమ శక్తికి తగ్గట్టు నియమాలు పాటించడం మంచిది. భక్తి ముఖ్యం, కఠినత కాదు.
పుట్టలో పాలు పోయడం: పర్యావరణ దృష్టితో
పాములు పాలు తాగవు. అవి సరీసృపాలు, పాలను జీర్ణం చేసుకోలేవు. అయినా పుట్టకు పాలు సమర్పించడం తరతరాల సంప్రదాయం. ఈ రెండింటి మధ్య సమతుల్యం కోసం కొన్ని సూచనలు:
- పాలను పుట్టపై కొద్దిగా మాత్రమే చల్లండి. పుట్టలోకి ఎక్కువగా పోయకండి.
- పుట్ట లేకపోతే నాగ ప్రతిమకు లేదా చిత్రపటానికి అభిషేకం చేయవచ్చు.
- ప్లాస్టిక్ కవర్లు, ఖాళీ ప్యాకెట్లను అక్కడే వదలకండి.
- పాములను పట్టుకుని ప్రదర్శించే వారిని ప్రోత్సహించకండి. అది జీవులకు హాని కలిగిస్తుంది.
ఆచరణలో ఉపయోగపడే సూచనలు
మొదటిసారి చేసే వారికి: పెద్ద ఏర్పాట్లు అవసరం లేదు. శుభ్రమైన ప్రదేశం, దీపం, పసుపు కుంకుమ, కొద్దిపాటి నైవేద్యం ఉంటే చాలు. ఇంట్లో పెద్దలను అడిగి మీ కుటుంబ ఆచారాన్ని తెలుసుకోండి.
అనుభవం ఉన్నవారికి: పిల్లలను కూడా పూజలో భాగం చేయండి. ఈ పండుగ ఎందుకు చేస్తామో, పాములు ప్రకృతిలో ఏ పాత్ర పోషిస్తాయో చెబితే వారికి ఆసక్తి పెరుగుతుంది.
నగరాల్లో ఉండేవారికి: అపార్ట్‌మెంట్లలో పుట్ట దొరకకపోవచ్చు. దగ్గరలోని సుబ్రహ్మణ్య స్వామి లేదా నాగ దేవత ఆలయానికి వెళ్లవచ్చు. లేదా ఇంట్లోనే నాగ ప్రతిమను ఉంచి పూజ చేయవచ్చు.
నాగుల చవితి, నాగ పంచమి: తేడా ఏమిటి?
రెండూ నాగ దేవతల పండుగలే అయినా తిథులు వేరు. నాగుల చవితి కార్తీక శుద్ధ చవితి నాడు వస్తుంది (అక్టోబర్ లేదా నవంబర్). నాగ పంచమి శ్రావణ మాసంలో వస్తుంది. తెలుగు రాష్ట్రాల్లో నాగుల చవితికి ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఉంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
1. నాగుల చవితి 2026 ఎప్పుడు?
నాగుల చవితి 2026లో శుక్రవారం, నవంబర్ 13న వచ్చింది. ఇది కార్తీక శుద్ధ చవితి నాడు జరుపుకునే పండుగ.
2. చవితి తిథి ఏ సమయంలో మొదలై ఏ సమయంలో ముగుస్తుంది?
Drik Panchang ప్రకారం చవితి తిథి నవంబర్ 12 సాయంత్రం 6:09కి మొదలై, నవంబర్ 13 రాత్రి 8:42కి ముగుస్తుంది (భారత కాలమానం).
3. పూజకు అనువైన సమయం ఏది?
పంచాంగాలను బట్టి కొద్దిగా తేడా ఉంటుంది. సాధారణంగా ఉదయం 11 నుంచి మధ్యాహ్నం 1 గంట మధ్య సమయాన్ని సూచిస్తున్నారు. మీ ప్రాంత పంచాంగం లేదా పురోహితుల సలహా తీసుకోవడం మంచిది.
4. నాగుల చవితి ఎందుకు జరుపుకుంటారు?
నాగ దేవతల అనుగ్రహం, కుటుంబ క్షేమం, సంతానం ఆరోగ్యం కోసం ఈ పూజ చేస్తారు. ప్రకృతిలో పాముల పాత్రకు కృతజ్ఞత చెప్పే సంప్రదాయంగా కూడా దీన్ని చూడవచ్చు.
5. ఉపవాసం తప్పనిసరిగా ఉండాలా?
తప్పనిసరి కాదు. కుటుంబ ఆచారాన్ని బట్టి మారుతుంది. ఆరోగ్య పరిస్థితిని దృష్టిలో ఉంచుకుని మీకు వీలైన నియమాలు పాటించండి.
6. పుట్టలో పాలు పోయడం సరైనదేనా?
ఇది సంప్రదాయం. కానీ పాములు పాలను జీర్ణం చేసుకోలేవు. అందుకే పుట్టపై కొద్దిగా చల్లడం లేదా నాగ ప్రతిమకు అభిషేకం చేయడం మంచి మార్గం.
7. పుట్ట అందుబాటులో లేకపోతే ఎలా పూజ చేయాలి?
నాగ ప్రతిమ లేదా చిత్రపటాన్ని శుభ్రమైన చోట ఉంచి దీపం, పసుపు, కుంకుమ, పూలు, నైవేద్యంతో పూజించవచ్చు. దగ్గరలోని నాగ దేవత ఆలయానికి వెళ్లడమూ మంచి ఎంపిక.
8. ఏయే నైవేద్యాలు సమర్పిస్తారు?
చలిమిడి, చిమ్మిలి, పాలు, అరటిపండ్లు సాధారణంగా పెడతారు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఇంకొన్ని వంటకాలు కూడా ఉంటాయి.
9. సర్పదోషానికీ ఈ పండుగకీ సంబంధం ఉందా?
సంప్రదాయ నమ్మకం ప్రకారం సర్పదోషం ఉన్నవారు ఈ రోజు పూజ చేస్తారు. ఇది విశ్వాసానికి సంబంధించిన విషయం. జ్యోతిష్య సలహా కోసం నమ్మకమైన పండితులను సంప్రదించండి.
10. నాగుల చవితికి, నాగ పంచమికి తేడా ఏమిటి?
నాగుల చవితి కార్తీక శుద్ధ చవితి నాడు, నాగ పంచమి శ్రావణ మాసంలో వస్తాయి. తెలుగు రాష్ట్రాల్లో నాగుల చవితి ఎక్కువగా ప్రాచుర్యంలో ఉంది.
మరిన్ని బిపికె న్యూస్ కథనాలు
మరిన్ని పంచాంగ వివరాల కోసం Drik Panchang వెబ్‌సైట్‌ను చూడవచ్చు.
ముగింపు
నాగుల చవితి కేవలం ఒక పూజ కాదు. కుటుంబం కలిసే రోజు, ప్రకృతిని గుర్తుచేసుకునే రోజు. శుక్రవారం, నవంబర్ 13న మీ ఇంటి సంప్రదాయం ప్రకారం భక్తితో, ప్రశాంతంగా పండుగ జరుపుకోండి. జీవులకు హాని కలగకుండా చూసుకోవడమే నిజమైన భక్తి. ఈ కథనం మీకు ఉపయోగపడితే మీ బంధుమిత్రులతో పంచుకోండి. మీ ఊళ్లో ఈ పండుగ ప్రత్యేక ఆచారాలు ఏమైనా ఉంటే కామెంట్లలో చెప్పండి.