BPKNEWS డెస్క్ | ప్రచురణ: 20 అక్టోబర్ 2026, మంగళవారం
విజయదశమి అంటే ఏమిటి? (త్వరిత సమాధానం)
విజయదశమి అంటే ఆశ్వయుజ శుద్ధ దశమి నాడు జరుపుకునే విజయోత్సవం. శరన్నవరాత్రుల తర్వాత వచ్చే ఈ పండుగను తెలుగు రాష్ట్రాల్లో దసరా అని పిలుస్తారు. 2026లో ఇది అక్టోబర్ 20, మంగళవారం నాడు వచ్చింది. ఆ రోజు అపరాహ్ణ కాలంలో శమీ పూజ, అపరాజితా పూజ, ఆయుధ పూజ చేయడం సంప్రదాయం.
ఈ రోజు ఉదయం నుంచే ఇళ్లలో తోరణాలు, పూజా సామగ్రి హడావిడి మొదలవుతుంది. "పూజ ఎప్పుడు చేయాలి? ఏ సమయం శుభం?" అనే సందేహం చాలామందికి వస్తుంది. ఈ వ్యాసంలో తిథి సమయాలు, పూజా విధానం, కథల వెనుక ఉన్న అర్థం, ఆచరణలో పాటించదగిన సూచనలను సరళంగా చెప్తున్నాం.
విజయదశమి 2026: ముఖ్య వివరాల పట్టిక
| అంశం | వివరం |
|---|---|
| తేదీ, వారం | 20 అక్టోబర్ 2026, మంగళవారం |
| తిథి | ఆశ్వయుజ శుద్ధ దశమి |
| దశమి తిథి ప్రారంభం | 20 అక్టోబర్, మధ్యాహ్నం 12:50 (IST) |
| దశమి తిథి ముగింపు | 21 అక్టోబర్, మధ్యాహ్నం 2:11 (IST) |
| అపరాహ్ణ పూజా సమయం | సుమారు 1:14 నుంచి 3:32 వరకు |
| విజయ ముహూర్తం | సుమారు 2:00 నుంచి 2:45 వరకు |
| శరన్నవరాత్రుల ప్రారంభం | 11 అక్టోబర్ 2026, ఆదివారం |
| దుర్గాష్టమి, మహానవమి | 19 అక్టోబర్ 2026, సోమవారం |
గమనిక: ఈ సమయాలు ఢిల్లీ సూచికగా ప్రచురితమైన పంచాంగ గణనల ఆధారంగా ఇచ్చినవి. మీ ఊరిని బట్టి కొన్ని నిమిషాలు మారవచ్చు. కాబట్టి స్థానిక పంచాంగం లేదా మీ పురోహితుల సలహా చూసుకోవడం మంచిది.
దశమి తిథి, ముహూర్తం: ఎప్పుడు పూజ చేయాలి?
విజయదశమి పూజను అపరాహ్ణ కాలంలో, అంటే మధ్యాహ్నం దాటిన తర్వాత చేయాలని శాస్త్ర సంప్రదాయం చెబుతుంది. 2026లో దశమి తిథి 20వ తేదీ మధ్యాహ్నం 12:50కి మొదలై, 21వ తేదీ మధ్యాహ్నం 2:11 వరకు ఉంది. అపరాహ్ణ సమయంలో తిథి ఉండే రోజు 20వ తేదీయే కాబట్టి పండుగ ఆ రోజే.
విజయ ముహూర్తం ఎందుకు ప్రత్యేకం?
అపరాహ్ణంలో వచ్చే చిన్న కాలాన్ని విజయ ముహూర్తం అంటారు. కొత్త పనులు ప్రారంభించాలనుకునేవారు, వాహన పూజ చేసేవారు ఈ సమయాన్ని ఎంచుకుంటారు. అయితే ముహూర్తం దొరకలేదని ఆందోళన అవసరం లేదు. దశమి రోజంతా శుభదినంగా భావిస్తారు.
విజయదశమి పూజా విధానం (స్టెప్ బై స్టెప్)
- శుభ్రత: ఇంటిని, పూజా స్థలాన్ని శుభ్రం చేసి ముగ్గు వేయండి.
- సంకల్పం: స్నానం తర్వాత దేవుని ముందు దీపం వెలిగించి సంకల్పం చెప్పుకోండి.
- అమ్మవారి పూజ: దుర్గాదేవిని పసుపు, కుంకుమ, పూలతో అర్చించండి.
- ఆయుధ పూజ: పనిముట్లు, పుస్తకాలు, వాహనాలను శుభ్రం చేసి బొట్టు పెట్టి పూజించండి.
- శమీ పూజ: అపరాహ్ణంలో జమ్మి చెట్టుకు ప్రదక్షిణ చేసి పూజ చేయండి.
- నైవేద్యం: పులిహోర, పాయసం, గారెలు వంటి ఇంట్లో చేసిన పదార్థాలు సమర్పించండి.
- పెద్దల ఆశీర్వాదం: జమ్మి ఆకులను పెద్దలకు ఇచ్చి నమస్కరించండి.
శమీ పూజ వెనుక కథ
మహాభారత కథనం ప్రకారం పాండవులు అజ్ఞాతవాసంలో తమ ఆయుధాలను జమ్మి చెట్టుపై దాచారు. అజ్ఞాతవాసం ముగిశాక అదే చెట్టును పూజించి ఆయుధాలు తీసుకున్నారని చెబుతారు. అందుకే తెలుగు ఇళ్లలో ఈ రోజున జమ్మి ఆకులను "బంగారం"గా భావించి పంచుకునే ఆచారం ఉంది.
విజయదశమి ప్రాముఖ్యత: ఈ పండుగ ఏం చెబుతుంది?
ఈ పండుగకు రెండు ప్రధాన నేపథ్యాలు ఉన్నాయి. ఒకటి, శ్రీరాముడు రావణుడిని సంహరించిన విజయం. రెండు, దుర్గాదేవి మహిషాసురుడిని సంహరించిన కథ. రెండింటి సారాంశం ఒకటే: అహంకారం, అన్యాయంపై ధర్మం, సత్యం గెలుస్తాయి.
ఆచరణలో ఎలా చూడాలి?
ఉదాహరణకు, ఇంట్లో పిల్లలతో కలిసి పుస్తకాలు, పెన్నులు పూజలో పెట్టడం వల్ల విద్యపై గౌరవం పెరుగుతుంది. చిన్న వ్యాపారులు తమ తూకం, పనిముట్లను శుభ్రం చేసి పూజించడం ద్వారా వృత్తిపై కృతజ్ఞత వ్యక్తం చేస్తారు. పెద్ద ఖర్చు లేకుండానే ఈ పండుగ భావాన్ని అనుసరించవచ్చు.
తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ఆచారాలు
ఊరి పొలిమేరకు వెళ్లి శమీ వృక్షాన్ని పూజించడాన్ని సీమోల్లంఘనం అంటారు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఈ రోజున పాలపిట్టను చూడటం శుభమని నమ్ముతారు. ఇవి ప్రాంతాన్ని బట్టి మారే సంప్రదాయాలు, శాస్త్రీయ నిర్ధారణలు కావు. మీ కుటుంబ ఆచారమే ప్రధానం.
ప్రారంభికులకు, అనుభవజ్ఞులకు సూచనలు
మొదటిసారి చేసేవారికి
పెద్ద ఏర్పాట్లు అవసరం లేదు. దీపం, పూలు, ఒక నైవేద్యం, భక్తితో ప్రార్థన ఉంటే చాలు.
సంప్రదాయం తెలిసినవారికి
అపరాహ్ణ కాలం, తిథి సమయాలను మీ ప్రాంత పంచాంగంతో సరిచూసుకుని, అపరాజితా పూజను సంప్రదాయ పద్ధతిలో చేయండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
1. 2026లో విజయదశమి ఎప్పుడు?
2026లో విజయదశమి అక్టోబర్ 20, మంగళవారం నాడు వచ్చింది.
2. దశమి తిథి ఎప్పుడు మొదలై ఎప్పుడు ముగుస్తుంది?
పంచాంగ గణనల ప్రకారం దశమి 20వ తేదీ మధ్యాహ్నం 12:50కి మొదలై 21వ తేదీ మధ్యాహ్నం 2:11కి ముగుస్తుంది. స్థానిక సమయాలు కొద్దిగా మారవచ్చు.
3. విజయ ముహూర్తం ఎప్పుడు?
ఢిల్లీ సూచికగా సుమారు మధ్యాహ్నం 2:00 నుంచి 2:45 వరకు ఉంది. మీ ఊరి సమయం కోసం స్థానిక పంచాంగం చూడండి.
4. అపరాహ్ణ కాలం అంటే ఏమిటి?
పగటి సమయాన్ని ఐదు భాగాలుగా విభజిస్తే నాలుగో భాగాన్ని అపరాహ్ణం అంటారు. విజయదశమి పూజలు ఈ సమయంలో చేయడం సంప్రదాయం.
5. శమీ పూజ ఎలా చేయాలి?
జమ్మి చెట్టు వద్ద శుభ్రం చేసి, పసుపు కుంకుమలు సమర్పించి, ప్రదక్షిణ చేసి ప్రార్థన చేయాలి. చెట్టు అందుబాటులో లేకపోతే జమ్మి ఆకులను ఇంట్లో పూజించవచ్చు.
6. ఆయుధ పూజ అంటే ఏమిటి?
మన జీవనానికి ఉపయోగపడే పనిముట్లు, వాహనాలు, పుస్తకాలు, యంత్రాలను శుభ్రం చేసి పూజించడమే ఆయుధ పూజ.
7. దసరా నవరాత్రులు ఎన్ని రోజులు?
శరన్నవరాత్రులు తొమ్మిది రోజులు జరుగుతాయి. 2026లో అవి అక్టోబర్ 11న మొదలై 19న ముగిశాయి. పదో రోజు విజయదశమి.
8. రాముడు, దుర్గ కథల్లో ఏది నిజమైన నేపథ్యం?
రెండు కథనాలు సంప్రదాయంలో ఉన్నాయి. ప్రాంతాన్ని బట్టి ఒక్కొక్క కథకు ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. రెండింటి సందేశం ధర్మ విజయమే.
9. జమ్మి ఆకులను ఎందుకు పంచుకుంటారు?
జమ్మి ఆకులను బంగారంగా భావించి పెద్దలకు ఇచ్చి ఆశీర్వాదం తీసుకోవడం తెలుగు ప్రాంతాల్లో ఒక ఆచారం. ఇది స్నేహం, గౌరవానికి ప్రతీక.
10. ఇంట్లో సరళంగా పూజ చేయవచ్చా?
చేయవచ్చు. దీపం, పూలు, నైవేద్యం, భక్తి ఉంటే చాలు. ఖరీదైన ఏర్పాట్లు తప్పనిసరి కావు.
ముగింపు
విజయదశమి కేవలం ఒక పండుగ రోజు కాదు. ఓర్పు, నిజాయితీ, కృషికి తప్పక ఫలితం ఉంటుందనే గుర్తు. ఈ రోజు మీరు చేసే చిన్న పూజ అయినా, పెద్ద వేడుక అయినా ముఖ్యమైనది మీ మనసులోని భావం. మీ కుటుంబంలో ఈ పండుగను ఎలా జరుపుకుంటారో కామెంట్లలో పంచుకోండి. అందరికీ విజయదశమి శుభాకాంక్షలు!
మరింత చదవండి (BPKNEWS)
మూలం (External Source): Drik Panchang: Vijayadashami తేదీ, ముహూర్త వివరాలు