అక్టోబర్ 21 వచ్చిందంటే దేశమంతా పోలీసు కార్యాలయాల్లో నిశ్శబ్దం ఆవరిస్తుంది. తుపాకులు తలకిందులవుతాయి, రెండు నిమిషాల మౌనం పాటిస్తారు, అమరుల పేర్లు ఒక్కొక్కటిగా చదువుతారు. ఈ ఏడాది కూడా అదే జరిగింది. ఢిల్లీలోని నేషనల్ పోలీస్ మెమోరియల్ వద్ద గత ఏడాది కాలంలో విధి నిర్వహణలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన 154 మంది పోలీసు సిబ్బంది పేర్లను స్మరించుకున్నారు.
ఈ రోజును ఎందుకు పాటిస్తారు? దీని వెనుక ఉన్న 1959 నాటి ఘటన ఏమిటి? ఈ ఏడాది ఏ వివరాలు బయటకు వచ్చాయి? ఈ వ్యాసంలో అన్నింటినీ సులభంగా, ధ్రువీకరించిన సమాచారంతో చూద్దాం.
త్వరిత సమాధానం: పోలీసు అమరవీరుల దినోత్సవం అంటే ఏమిటి?
పోలీసు అమరవీరుల దినోత్సవం (Police Commemoration Day) ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబర్ 21న జరుపుకుంటారు. 1959లో లద్దాఖ్లోని హాట్ స్ప్రింగ్స్ వద్ద చైనా సైన్యం దాడిలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన 10 మంది పోలీసులను స్మరించుకోవడంతో పాటు, ఆ ఏడాది విధి నిర్వహణలో అమరులైన పోలీసు సిబ్బంది అందరికీ నివాళి అర్పించే రోజు ఇది. 2026లో ఈ రోజు బుధవారం వచ్చింది.
ఈ రోజు వెనుక ఉన్న చరిత్ర
హాట్ స్ప్రింగ్స్ ఘటన (1959)
1959 వరకు భారత్–టిబెట్ సరిహద్దు నిర్వహణ బాధ్యత పోలీసు బలగాలదే. అదే ఏడాది అక్టోబర్ 20న తూర్పు లద్దాఖ్లోని హాట్ స్ప్రింగ్స్ నుంచి మూడు నిఘా బృందాలు బయలుదేరాయి. రెండు బృందాలు తిరిగి వచ్చాయి. ఇద్దరు కానిస్టేబుళ్లు, ఒక పోర్టర్‌తో వెళ్లిన మూడో బృందం తిరిగి రాలేదు.
మరుసటి రోజు, అక్టోబర్ 21న, కరమ్ సింగ్ నేతృత్వంలోని పెట్రోలింగ్ బృందంపై చైనా సైనికులు కాల్పులు జరిపారు, గ్రెనేడ్లు విసిరారు. ఈ దాడిలో 10 మంది పోలీసులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. సుమారు 16,000 అడుగుల ఎత్తులో, గడ్డకట్టే చలిలో వారు చూపిన ధైర్యం ఇప్పటికీ పోలీసు శిక్షణా సంస్థల్లో ఉదాహరణగా చెప్పుకుంటారు.
అమరుల పార్థివ దేహాలను చైనా అధికారులు మూడు వారాల తర్వాత, నవంబర్ 13న అప్పగించారు. మరుసటి రోజు హాట్ స్ప్రింగ్స్ వద్దే పూర్తి పోలీసు గౌరవాలతో అంత్యక్రియలు నిర్వహించారు.
1960లో తీసుకున్న నిర్ణయం
1960 జనవరిలో జరిగిన రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల ఐజీపీల వార్షిక సమావేశంలో ఒక కీలక నిర్ణయం తీసుకున్నారు: ఇకపై ప్రతి ఏటా అక్టోబర్ 21ని అన్ని పోలీసు లైన్లలో "స్మారక దినం"గా పాటించాలి. హాట్ స్ప్రింగ్స్ వద్ద స్మారకం నిర్మించాలని, ప్రతి ఏటా వివిధ రాష్ట్రాల పోలీసు బృందాలు అక్కడికి వెళ్లి నివాళులు అర్పించాలని కూడా నిర్ణయించారు.
ముఖ్యమైన గణాంకాలు ఒక్క చూపులో
| అంశం | వివరం |
|---|---|
| పాటించే తేదీ | ప్రతి ఏటా అక్టోబర్ 21 |
| మూల ఘటన | 1959, హాట్ స్ప్రింగ్స్ (తూర్పు లద్దాఖ్) |
| అప్పట్లో అమరులైన పోలీసులు | 10 మంది |
| ఘటన జరిగిన ఎత్తు | సుమారు 16,000 అడుగులు |
| పాటించాలని నిర్ణయించిన సంవత్సరం | 1960 (ఐజీపీల వార్షిక సమావేశం) |
| జాతీయ స్థాయి పరేడ్ | 2012 నుంచి చాణక్యపురి పోలీసు స్మారకం వద్ద |
| నేషనల్ పోలీస్ మెమోరియల్ ప్రారంభం | 2018 (ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ) |
| ఈ ఏడాది అమరులైన పోలీసులు | 154 మంది |
| స్వాతంత్ర్యం తర్వాత మొత్తం అమరులు | 36,852 మంది |
2026లో ఢిల్లీలో ఏం జరిగింది?
బుధవారం నేషనల్ పోలీస్ మెమోరియల్ వద్ద జరిగిన కార్యక్రమంలో ఇంటెలిజెన్స్ బ్యూరో డైరెక్టర్ డాక్టర్ మహేష్ దీక్షిత్ మాట్లాడుతూ, గత ఏడాది కాలంలో 154 మంది పోలీసులు విధి నిర్వహణలో ప్రాణాలర్పించారని తెలిపారు. స్వాతంత్ర్యం వచ్చినప్పటి నుంచి ఇలా ప్రాణత్యాగం చేసిన మొత్తం పోలీసుల సంఖ్య 36,852కి చేరింది. ఆ 154 మంది పేర్లను ఆయన చదివి వినిపించారు.
కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా స్మారకం వద్ద పుష్పాంజలి ఘటించారు. ఈ ఏడాది 154 కొత్త పేర్లు "వాల్ ఆఫ్ వేలర్"లో చేరాయని ఆయన చెప్పారు. ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ కూడా సామాజిక మాధ్యమాల ద్వారా పోలీసు సిబ్బందికి నివాళులు అర్పించారు.
రాష్ట్రాల స్థాయిలోనూ కార్యక్రమాలు జరిగాయి. ఉదాహరణకు మధ్యప్రదేశ్‌లో 2025 సెప్టెంబర్ నుంచి 2026 ఆగస్టు మధ్య విధుల్లో ప్రాణాలు కోల్పోయిన తొమ్మిది మంది పోలీసుల కుటుంబాలను గౌరవించారు. అంటే ఈ రోజు కేవలం గతాన్ని గుర్తు చేసుకునే వేడుక కాదు; ఇటీవల నష్టపోయిన కుటుంబాలకు సమాజం అండగా ఉందని చెప్పే సందర్భం కూడా.
ఈ రోజున ఎలాంటి కార్యక్రమాలు జరుగుతాయి?
అక్టోబర్ 21న అన్ని పోలీసు యూనిట్లలో స్మారక పరేడ్లు నిర్వహిస్తారు. ఆయుధాలను తలకిందులుగా పట్టుకుని గౌరవం తెలుపుతారు, రెండు నిమిషాల మౌనం పాటిస్తారు. రాష్ట్ర పోలీసు, పారామిలటరీ బలగాల అమరుల పేర్లను చదువుతారు. రాష్ట్ర రాజధానులు, జిల్లా కేంద్రాలు, పోలీసు స్టేషన్ల స్థాయిలో కూడా ఇలాంటి కార్యక్రమాలే ఉంటాయి.
తెలుగు రాష్ట్రాల్లోనూ జిల్లా పోలీసు కార్యాలయాల్లో "పోలీసు అమరవీరుల సంస్మరణ దినోత్సవం" పేరుతో నివాళి కార్యక్రమాలు జరుగుతాయి. అక్కడ జిల్లా ఎస్పీలు, న్యాయాధికారులు, అమరుల కుటుంబ సభ్యులు పాల్గొని, పోలీసు శాఖ ఎల్లప్పుడూ ఆ కుటుంబాలకు అండగా ఉంటుందని భరోసా ఇవ్వడం ఆనవాయితీ.
విద్యార్థులు, పోటీ పరీక్షల అభ్యర్థులకు ఉపయోగపడే పాయింట్లు
కరెంట్ అఫైర్స్ చదివేవారికి ఈ అంశం తరచూ ప్రశ్నల రూపంలో వస్తుంది. గుర్తుంచుకోవాల్సినవి ఇవి:
- తేదీ: అక్టోబర్ 21, ఘటన స్థలం: హాట్ స్ప్రింగ్స్, లద్దాఖ్.
- మూల ఘటనలో అమరులు: 10 మంది. 1960లో ఈ దినోత్సవం పాటించాలని నిర్ణయం.
- జాతీయ పరేడ్: 2012 నుంచి ఢిల్లీ చాణక్యపురిలోని పోలీసు స్మారకం వద్ద.
- 2026 గణాంకం: ఒక ఏడాదిలో 154, మొత్తం 36,852.
ఒక చిన్న సూచన: గణాంకాలు ప్రతి ఏటా మారుతాయి. పరీక్షకు సిద్ధమయ్యేటప్పుడు ఆ ఏడాది అధికారిక ప్రకటనను ఒకసారి సరిచూసుకోవడం మంచిది.
మనం ఏం చేయొచ్చు?
పోలీసుల త్యాగాన్ని గుర్తు చేసుకోవడానికి పెద్ద కార్యక్రమాలే అవసరం లేదు. ఈ రోజు మీ ప్రాంతంలోని పోలీసు సిబ్బందికి ఒక కృతజ్ఞతా మాట చెప్పండి. పిల్లలకు ఈ చరిత్రను సరళంగా వివరించండి. సామాజిక మాధ్యమాల్లో ఏదైనా పంచుకునే ముందు, అది అధికారిక వనరు నుంచి వచ్చిందో లేదో చూసుకోండి. ఈ సంఖ్యల వెనుక ఒక్కొక్కరూ ఒక కుటుంబానికి ఆధారమైన వ్యక్తి అనే విషయం మనసులో ఉంచుకుంటే చాలు.
మరిన్ని తాజా వార్తల కోసం BPKNEWS హోమ్ పేజీ, జాతీయ వార్తలు, ఆంధ్రప్రదేశ్ వార్తలు విభాగాలను చూడండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
1. పోలీసు అమరవీరుల దినోత్సవం ఎప్పుడు జరుపుకుంటారు?
ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబర్ 21న జరుపుకుంటారు. 2026లో ఇది బుధవారం వచ్చింది.
2. అక్టోబర్ 21నే ఎందుకు ఎంచుకున్నారు?
1959 అక్టోబర్ 21న లద్దాఖ్లోని హాట్ స్ప్రింగ్స్ వద్ద చైనా సైనికుల దాడిలో 10 మంది పోలీసులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఆ త్యాగానికి గుర్తుగా 1960లో ఈ తేదీని నిర్ణయించారు.
3. 1959 ఘటనలో ఎంతమంది పోలీసులు అమరులయ్యారు?
10 మంది పోలీసులు అమరులయ్యారు. వారి పార్థివ దేహాలను నవంబర్ 13న అప్పగించగా, హాట్ స్ప్రింగ్స్ వద్ద పూర్తి పోలీసు గౌరవాలతో అంత్యక్రియలు జరిగాయి.
4. హాట్ స్ప్రింగ్స్ ఎక్కడ ఉంది?
ఇది తూర్పు లద్దాఖ్లో ఉంది. ఘటన జరిగిన ప్రాంతం సుమారు 16,000 అడుగుల ఎత్తులో ఉంటుంది.
5. 2026లో ఎంతమంది పోలీసులు విధి నిర్వహణలో అమరులయ్యారు?
ఇంటెలిజెన్స్ బ్యూరో డైరెక్టర్ ప్రకటన ప్రకారం, గత ఏడాది కాలంలో 154 మంది పోలీసులు విధి నిర్వహణలో ప్రాణాలర్పించారు.
6. స్వాతంత్ర్యం తర్వాత మొత్తం ఎంతమంది పోలీసులు అమరులయ్యారు?
2026 అక్టోబర్ 21 నాటికి ఈ సంఖ్య 36,852గా ప్రకటించారు.
7. జాతీయ స్థాయి కార్యక్రమం ఎక్కడ జరుగుతుంది?
ఢిల్లీలోని చాణక్యపురి వద్ద ఉన్న నేషనల్ పోలీస్ మెమోరియల్ వద్ద. 2012 నుంచి జాతీయ స్థాయి పరేడ్ అక్కడే జరుగుతోంది. ఈ స్మారకాన్ని 2018లో ప్రధాని మోదీ ప్రారంభించారు.
8. ఈ రోజున ఎలా నివాళి అర్పిస్తారు?
స్మారక పరేడ్లు నిర్వహిస్తారు, ఆయుధాలను తలకిందులుగా పట్టుకుంటారు, రెండు నిమిషాల మౌనం పాటిస్తారు, అమరుల పేర్లను చదువుతారు.
9. పోలీసు అమరవీరుల దినోత్సవం, పోలీసు స్మారక దినం ఒకటేనా?
అవును. ఇంగ్లీషులో "Police Commemoration Day" అని పిలిచే ఈ రోజునే తెలుగులో అమరవీరుల దినోత్సవం లేదా సంస్మరణ దినోత్సవం అంటారు.
10. సామాన్య పౌరులు ఎలా నివాళి అర్పించవచ్చు?
స్థానిక పోలీసు కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనవచ్చు, పోలీసు సిబ్బందికి కృతజ్ఞత తెలపవచ్చు, పిల్లలకు ఈ చరిత్ర గురించి చెప్పవచ్చు, అధికారిక సమాచారాన్ని మాత్రమే పంచుకోవచ్చు.
ముగింపు
1959లో హాట్ స్ప్రింగ్స్‌లో మొదలైన త్యాగం ఈ రోజు 36,852 పేర్ల వరకు విస్తరించింది. ఈ సంఖ్యలు మనకు ఒక విషయం గుర్తు చేస్తాయి: మనం ప్రశాంతంగా నిద్రపోయే ప్రతి రాత్రి వెనుక, ఎవరో ఒకరు విధిలో మెలకువగా ఉన్నారు. కొందరు తిరిగి రాలేదు. అక్టోబర్ 21 అంటే వారిని, వారి కుటుంబాలను ఒక్క క్షణం తలచుకోవడమే.
మూలం: ANI: 154 police personnel have laid down their lives in line of duty (21 అక్టోబర్ 2026)