అష్టాదశ శక్తి పీఠాలు – శక్తి ఆరాధనలో పరమ పవిత్ర క్షేత్రాలు
హిందూ ధర్మంలో శక్తి ఆరాధనకు అత్యున్నత స్థానం ఉంది. ఆ శక్తి తత్త్వానికి ప్రతీకలుగా నిలిచినవే అష్టాదశ శక్తి పీఠాలు. సతీదేవి శరీర భాగాలు పడిన ప్రదేశాలుగా పురాణాలలో చెప్పబడిన ఈ క్షేత్రాలు, భక్తులకు మాత్రమే కాదు, తంత్రసాధకులకు కూడా అత్యంత పవిత్రమైన ఆరాధనా స్థలాలుగా నిలిచాయి.
ఆదిశంకరాచార్యుల ప్రామాణిక శ్లోకం
లంకాయాం శంకరీదేవీ, కామాక్షీ కాంచికాపురే
ప్రద్యుమ్నే శృంగళాదేవీ, చాముండీ క్రౌంచపట్టణే
అలంపురే జోగులాంబా, శ్రీశేలే భ్రమరాంబికా
కొల్హాపురే మహాలక్ష్మీ, మాహుర్యే ఏకవీరికా
ఉజ్జయిన్యాం మహాకాళీ, పీఠిక్యాం పురుహూతికా
ఓఢ్యాయాం గిరిజాదేవి, మాణిక్యా దక్షవాటికే
హరిక్షేత్రే కామరూపా, ప్రయాగే మాధవేశ్వరీ
జ్వాలాయాం వైష్ణవీదేవీ, గయా మాంగళ్యగౌరికా
వారాణస్యాం విశాలాక్షీ, కాష్మీరేషు సరస్వతీ
ఈ శ్లోకాన్నే అష్టాదశ శక్తిపీఠాల విషయంలో అత్యంత ప్రామాణికంగా స్వీకరిస్తారు. ఆదిశంకరాచార్యులు ఈ పద్దెనిమిది క్షేత్రాలను స్వయంగా దర్శించి శ్రీచక్ర ప్రతిష్ఠ చేశారని భక్తుల విశ్వాసం.
ఆంధ్రప్రదేశ్లోని నాలుగు శక్తి పీఠాలు
- శ్రీశైలం – భ్రమరాంబికా దేవి
- అలంపురం – జోగులాంబా దేవి
- పిఠాపురం – పురుహూతికా దేవి
- ద్రాక్షారామం – మాణిక్యాంబా దేవి
ఇవే మన రాష్ట్రానికి లభించిన మహా అదృష్టమైన శక్తిపీఠాలు. ఇందులో శ్రీశైలం ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగ క్షేత్రం కూడా కావడం విశేషం.
గయాక్షేత్రాలు & జ్యోతిర్లింగాలతో అనుసంధానం
ఈ పద్దెనిమిది శక్తిపీఠాల్లో మూడు గయాక్షేత్రాలు ఉన్నాయి:
- గయ – శిరోగయ (మంగళగౌరీ)
- పిఠాపురం – పాదగయ
- జాజ్పూర్ (ఒడిశా) – నాభిగయ (గిరిజాదేవి)
అలాగే రెండు ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగ క్షేత్రాలు కూడా ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి: శ్రీశైలం మరియు ఉజ్జయిని.
దేశం వెలుపల ఉన్న శక్తి పీఠాలు
అష్టాదశ శక్తిపీఠాల్లో రెండు భారతదేశం వెలుపల ఉన్నాయి:
- శ్రీలంక – శాంకరీదేవి
- పాక్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్ – సరస్వతీ దేవి
కాలక్రమంలో ఈ క్షేత్రాల్లో ఆలయాలు ధ్వంసమైనప్పటికీ, వాటి ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత మాత్రం చెక్కుచెదరలేదు.
దక్షయజ్ఞం – శక్తి పీఠాల ఆవిర్భావ కథ
దక్షప్రజాపతి తన కుమార్తె సతీదేవిని, ఆమె భర్త శివుడిని అవమానిస్తూ యజ్ఞం నిర్వహించగా, ఆ అవమానాన్ని తట్టుకోలేక సతీదేవి యోగాగ్నిలో తన దేహాన్ని త్యజించింది.
ఆ వార్త విని ఉగ్రరూపం దాల్చిన శివుడు, సతీదేవి మృతదేహాన్ని భుజాన వేసుకుని ప్రళయతాండవం చేయగా, లోకరక్షణార్థం విష్ణువు సుదర్శన చక్రంతో ఆమె దేహాన్ని ఖండించాడు.
ఆ శరీర భాగాలు పడిన ప్రాంతాలే శక్తి పీఠాలుగా విరాజిల్లుతున్నాయి. ప్రతి శక్తి పీఠంలోనూ దాక్షాయణీ మాత, తన భైరవునితో (శివుడు) కలిసి దర్శనమిస్తుంది.
శక్తి పీఠాల ఆధ్యాత్మిక మహిమ
ఈ శక్తిపీఠాలను దర్శించడం వల్ల సర్వరోగ నివారణ, శత్రు నాశనం, సర్వసంపదల లభ్యత కలుగుతుందని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి. అందుకే శక్తి ఉపాసనలో అష్టాదశ శక్తి పీఠాలు పరమోన్నత స్థానాన్ని పొందాయి.
– BPK NEWS